مطالعات زنان
فاطمه اللهیاری؛ رسول نوروزی سیدحسینی؛ محمد احسانی؛ قدرت اله باقری راغب
چکیده
توانمندسازی زنان بهعنوان محور توسعۀ پایدار، نیازمند ابزاری استاندارد برای سنجش ابعاد چندگانۀ آن است. این مقاله با هدف طراحی پرسشنامهای روا و پایا برای سنجش توانمندسازی زنان ایرانی انجام گرفت. با بررسی پیشینۀ موضوع، مصاحبه و مشورت با متخصصان، پرسشنامه با ۳۷ گویه در هفت حوزۀ توانمندسازی روانشناختی، تصمیمگیری، اجتماعی، جنسیتی، ...
بیشتر
توانمندسازی زنان بهعنوان محور توسعۀ پایدار، نیازمند ابزاری استاندارد برای سنجش ابعاد چندگانۀ آن است. این مقاله با هدف طراحی پرسشنامهای روا و پایا برای سنجش توانمندسازی زنان ایرانی انجام گرفت. با بررسی پیشینۀ موضوع، مصاحبه و مشورت با متخصصان، پرسشنامه با ۳۷ گویه در هفت حوزۀ توانمندسازی روانشناختی، تصمیمگیری، اجتماعی، جنسیتی، اقتصادی، سلامت و رفاه و مدنی طراحی شد. سپس اعتبار سازۀ پرسشنامه با استفاده از تحلیلعاملی اکتشافی بررسی شد. نتایج، هفت زیرمقیاس را تأیید کرد که ۵۹ درصد از واریانس دادهها را تبیین کردند و ساختار منطقی ابزار را نشان دادند. درنهایت، پایایی پرسشنامه با محاسبۀ ضریب آلفای کرونباخ 83/0 برای کل مقیاس تأیید شد که حاکی از همسانی درونی مطلوب بود. استفاده از نمونۀ بزرگ و ترکیب روشهای کیفی و کمی به افزایش اعتبار نتایج کمک کرد. ابزارهای موجود از توجه به ابعاد روانی-اجتماعی غافلاند و با بافت جوامع فارسیزبان تطابق ندارند، ولی این پرسشنامۀ جامع قادر است ابعاد پیچیدۀ توانمندسازی زنان را در بافت فرهنگی-اجتماعی ایران اندازهگیری کند و با شناسایی چالشهای ساختاری از جمله موانع فرهنگی-اجتماعی، قوانین تبعیضآمیز و نبود ابزارهای چندبعدی بوممحور، قوتها و ضعفهای برنامهها را شناسایی کند. یافتهها نشان میدهد این ابزار نهتنها برای ارزیابی وضعیت کنونی کاربرد دارد، بلکه شکاف موجود در ابزارهای پیشین را پر میکند و با شناسایی موانع زمینهای، دادههای لازم را برای اصلاح سیاستها، طراحی مداخلات چندبعدی و پایش پیشرفت بهسوی اهداف توسعۀ پایدار فراهم میکند.
