قومیت و الگوهای ازدواج در ایران

محمد جلال عباسی شوازی؛ رسول صادقی

دوره 3، شماره 1 ، فروردین 1384

چکیده
  الگوهای ازدواج در بین کشورها و حتی در درون یک کشور در میان گروه های قومی گوناگون، متفاوت است. چنین نوسانی می تواند هم ناشی از عوامل قومی – فرهنگی ،و هم متأثر از عوامل اقصادی – اجتماعی باشد. مقاله حاضر با استفاده از داده های طرح ملی"بررسی ویژگی های اقتصادی اجتماعی خانوار 1380 " به بررسی الگوهای ازدواج در میان گروه های قومی در ایران پرداخته ...  بیشتر

زن ، قدرت و خانواده پژوهشی در جایگاه زن در هرم قدرت در خانواده

باقر ساروخانی

دوره 3، شماره 2 ، مرداد 1384

چکیده
  قدرت و تسخیر آن از اهم مباحث اجتماعی است. خانواده نیز از آن مستثنی نیست. در جوامع سنتی تولید پدیده ای با نام و به مضمون قدرت در خانواده تحقق می یافت معمولاً در تسخیر مرد قرار می گرفت. پیدایی پدرسری در خانواده موجبات پیدایی و گسترش مردسالاری را در جامعه نیز فراهم آورد و با آن مردیت به نحوی خود حائز امتیازات خاص گردید که ما از آن با عنوان ...  بیشتر

سیاست های اقتصادی کلان و بازار کار زنان در ایران

زهرا علمی

دوره 2، شماره 2 ، تیر 1383

چکیده
  بازار کنونی ایران با انبوهی از جمعیت متقاضی کار روبه روست. گسترش ناکافی فرصت های اشتغال افزایش میزان بیکاری را به دنبال خواهد داشت. فرآیند ایجاد اشتغال نه با تقاضای بیکاران تناسب دارد و نه حتی با تعداد دانش آموختگان دانشگاهی یا جمعیت کشور. در این پژوهش ، سیاست های اصلی اقتصادی در سطح کلان و آثار آنها در نیروی کار زنان در بازار کار بررسی ...  بیشتر

قومیت و جنسیت: مطالعه موردی گروه های قومی در سیستان و بلوچستان

مهدی طالب؛ محسن گودرزی

دوره 2، شماره 1 ، فروردین 1383

چکیده
  در دو دهه اخیر، با گسترش جنبش ها و هویت یابی های قومی، مطالعات تجربی و نظری درباره قومیت در ابعاد اجتماعی،فرهنگی و سیاسی افزایش یافته است. مروری بر آثار منتشر شده در این زمینه نشان می دهد که مطالعات نظری بعد جنسیتی قومیت را نادیده انگاشته اند و مطالعات تجربی نیز به جنسیت بیشتر به عنوان متغیر زمینه توجه کرده اند. این مقاله، با استفاده ...  بیشتر

زنان سرپرست خانوار: فرصتها و چالش ها

ستاره فروزان؛ اکبر بیگلریان

دوره 1، شماره 5 ، فروردین 1382

چکیده
  توسه یافتگی هدفی است که هر کشوری برای رسیدن به آن تلاش می کند . ارزش های اساسی توسعه پایدار را می بایست در ارتقای کیفیت زندگی یعنی توانمندسازی زنان و مردان جست و جو کرد. از مواردی که توسعه یافتگی را تحت تاثیر قرار می دهد، امکان دسترسی زنان مانند مردان به فرصتهای برابر، کسب امنیت اقتصادی و رفع فقر از آنان است. این مساله برای زنان سرپرست ...  بیشتر

رابطه دولت و سازمان های غیر دولتی زنان در ایران

علی اصغر سعیدی

دوره 3، شماره 3 ، آذر 1384

چکیده
  رشد کمی سازمان‏های غیر دولتی زنان در دهه 1370 خورشیدی، پدیده‏ای است که رابطه دولت و این سازمان‏ها را تحت تأثیر قرار داده است. با توجه به تأکید قانون اساسی، برنامه‏های توسعه، گروه‏های سیاسی و اجتماعی و نخبگان فکری جامعه بر اهمیت موضوع، رشد کمی این سازمان‏ها، دلالت بر گسترش کیفی سازمان‏های غیردولتی ندارد. بررسی آسیب شناسانه این رابطه ...  بیشتر

نقش زنان در توسعه کشورهای اسلامی

الهه کولایی؛ محمد حسین حافظیان

دوره 4، 1-2 ، شهریور 1385

چکیده
  امروزه در سطح جهان به‏ویژه در کشورهای در حال توسعه، بیشترین تمرکز بر چگونگی دستیابی به اهداف توسعه همه‏جانبه، یعنی توسعة پایدار و توسعة انسانی می‏باشد. این نوشتار به طرح این پرسش می‏پردازد که مشارکت افزون‏تر زنان چه نقشی در توسعه‎ پایدار در کشورهای اسلامی ایفا می‏کند؟ با توجه به تجربیات کشورهای توسعه ‏یافته چه چشم ‏اندازی برای ...  بیشتر

رابطه ساخت قدرت در خانواده و مشارکت اجتماعی

باقر ساروخانی؛ محمد امیرپناهی

دوره 4، شماره 3 ، آذر 1385

چکیده
  در این مقاله رابطه بین ساخت قدرت در خانواده و مشارکت اجتماعی افراد در بزرگسالی در میان نمونه‏ای391 نفری از افراد بالای 25 سال ساکن تهران بر اساس روش پیمایش مورد تحلیل قرار گرفته است. هدف اصلی این مطالعه بررسی این مساله‏ است که چگونه افراد از طریق فرایند جامعه‌پذیری تبدیل به افراد بزرگسالی می‌شوند که مشارکت اجتماعی آنها می‌تواند به ...  بیشتر

صدای زنانه در ادبیات معاصر ایران

ابراهیم فیاض؛ زهره رهبری

دوره 4، شماره 4 ، اسفند 1385

چکیده
  این مقاله ادبیات را با تمام الزامات ادبی خود به‏عنوان، روایتی از زبان در نظر می‏گیرد و دو نسل از نویسندگان را با توجه به متغیر جنسیت تحلیل می‏کند. در این مقاله با استفاده از روش تحلیل گفتمان و وارد کردن گویه‏های ادبیت مکتب فرمالیسم، 2جفت متن ادبی در فاصله‏40 ساله بررسی شده‏اند تا ویژگی‏های جنسیتی و ادبی‏شان استخراج شود. این رساله ...  بیشتر

تحلیل جنسیتی نقش های مورد انتظار و کاربسته زنان در خانواده

اعظم راودراد؛ هوشنگ نایبی

دوره 5، شماره 1 ، شهریور 1386

چکیده
  در این مقاله نقش جنسیت در چگونگی تصور افراد شاغل متأهل، اعم از زن و مرد از وظایف خانوادگی شان، عملکرد آنها در این زمینه و شکاف احتمالی میان نظر و عمل ایشان مورد بررسی قرار گرفته است. هدف توضیح این نکته است که چه تفاوت‌هایی بین نقش‌های خانوادگی زنان و مردان (نقش مورد انتظار) و آنچه آنها عملاً انجام می‌دهند (نقش کاربسته) وجود دارد. تحقیق ...  بیشتر

تحلیل رابطه سطوح توسعه انسانی و جنسیتی با شاخص های محرومیت و بهره مندی باروری

مریم (آزاده) مردانی؛ فضیله خانی

دوره 7، شماره 2 ، مرداد 1388

چکیده
  در مطالعه حاضر تلاش می کنیم تا تفاوت زنان در مناطق روستایی استان های مختلف کشور را در سطح باروری و نیز امکانات بهداشتی و پزشکی در حین باروری با توجه به رتبه متفاوت این مناطق در شاخص توسعه انسانی و جنسیتی در سال های عنوان شده را مطالعه کنیم. از آنجا که متغیرهای باروری بیانگر وضعیت خاص زنان است و اَشکال و علل محرومیت‌ها و نیازهای غیرمشترک ...  بیشتر

سنجش عوامل مؤثر بر ارتقای امنیت زنان در محیط های شهری (مورد: محدوده اطراف پارک شهر- تهران)

محمّدرضا بمانیان؛ Mojtaba Rafieian؛ الهام ضابطیان

دوره 7، شماره 3 ، مهر 1388

چکیده
  وجود امنیت در محیط های شهری یکی از الزامات اساسی کیفیت زندگی محسوب می شود. تحقیقات نشان می دهد که حساسیت وجود و یا میزان امنیت نسبت به برخی از گروه‌های سنی و جنسی متفاوت می باشد. در این پژوهش تلاش شده تا با بهره گیری از مطالعات میدانی، موضوع امنیت محیط های شهری با رویکرد جنسیتی مورد مطالعه قرار گیرد. روند کار شامل استخراج مبانی و تجارب ...  بیشتر

دختران دانشجو و خوانش رمان

محمّدرضا جوادی یگانه؛ آسیه ارحامی

دوره 7، شماره 4 ، دی 1388

چکیده
  امروزه رمان غالب‌ترین ژانر ادبی معاصر است. از میان تمامی طرفداران رمان، سهم زنان در این حوزه، چه در قالب نویسنده و چه در مقام خواننده به‌طور روزافزون در حال افزایش است به‌نحوی که بسیاری از صاحب‌نظران از زنانه‌شدن ادبیات سخن می‌گویند. این مقاله به توصیف همین ابعاد می‌پردازد. متأسفانه در زمینه‌ی رمان‌خوانی ایرانیان آماری دقیق ...  بیشتر

تأثیر ابعاد متفاوت استقلال زنان بر رفتار باروری آنها در ایران

محمّدجلال عباسی شوازی؛ ملیحه علی مندگاری

دوره 8، شماره 1 ، فروردین 1389

چکیده
  یکی از موضوعات اساسیِ کنفرانسِ جمعیت و توسعه در قاهره؛ توان‌مندسازی زنان در راستای بهداشت باروری است. فرض بر این است که در صورت افزایش توان‌مندی و استقلال زنان، نقش آن‌ها در تصمیم‌گیری‌های مربوط به ازدواج و فرزندآوری بیشتر شده و به افزایش استفاده از وسایل تنظیم خانواده و در نهایت کاهش باروری منجر خواهد شد. هدف از مقاله‌ی حاضر سنجش ...  بیشتر

نرخ باروری و میزان مشارکت زنان در نیروی کار (مطالعه موردیِ کشورهای خاورمیانه و شمال آفریقا )

میثم موسایی؛ نادر مهرگان؛ روح الله رضایی

دوره 8، شماره 2 ، تیر 1389

چکیده
  امروزه پرداختن به موضوعات زنان، مطالعه نقش آنان در اجتماع و نحوه‌ی اثرگذاری و اثرپذیری آنان از متغیرهای اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی مورد توجه و استقبال فراوانی قرار گرفته است. مطالعه آمارهای موجود در این زمینه نیز بیانگر توجه بیشتر جوامع به این گروه اجتماعی و مشارکت بیشتر آنان در عرصه‌های مختلف است؛ به‌طوری که شاهد افزایش ...  بیشتر

مطالعه‌ی کیفی نقش اینترنت در زندگی فردی و حرفه‌ای زنان متخصص (اعضای هیئت علمی دانشگاه تهران)

مهدی منتظر قائم؛ مریم نورایی نژاد

دوره 8، شماره 3 ، مهر 1389

چکیده
  تکنولوژی با ورود به عرصه‌های فردی و جمعی سبب تغییراتی شده است که انتظار می‌رود در درازمدت به دگرگونی‌های اساسی در تعاریف سنتی از وظایف زن و مرد منجر شود. در این میان، تکنولوژی‌های اطلاعاتی و ارتباطی (ICT's) از جمله تکنولوژی‌هایی هستند که با ورود به عرصـه‌ی کار و زندگـی، سبب تغییـرات بسیاری شده‌اند. این تکنولوژی‌ها دربرگیرنده‌ی ...  بیشتر

مطالعه‌ای جامعه‌شناختی درباره‌ی جایگاه دختران در نظام آموزش پزشکی ایران

محمد توکل؛ محمدرضا جوادی‌یگانه؛ سید محمدهانی ساداتی

دوره 8، شماره 4 ، بهمن 1389

چکیده
  در نظام آموزش پزشکی، دو دسته از آمار اعلام شده‌ی رسمی، تناقض‌هایی را در رفتار برخی دختران متقاضی رشته‌های پزشکی نشان می‌دهند؛ در حالی‌که دختران سال‌هاست نسبت به پسران حجم بیشتری از ورودی‌های دانشگاه‌های علوم پزشکی را تشکیل می‌دهند، اما در مدارج بالای تحصیلی، علمی و شغلی این دانشگاه‌ها حضور بسیار کمرنگی دارند. در این مطالعه ...  بیشتر

همسر آزاری

بشیر نازپرور

دوره 1، شماره 3 ، خرداد 1381

چکیده
  مطالعات انجام شده درمورد پدیده همسر آزاری حاکی ازآن است که خشونت دوران کودکی‏در مردان همسر آزار زیاد است. درخانواده‏هایی که فرزندان کتک خوردن مادران خودرا تجربه کرده‏اند، در بزرگسالی، دختران تمایل به‏تحمل همسرآزاری دارندوپسران، کتک‏زدن همسرراحق قانونی خودمی‏دانند. این مقاله در پی شناخت پدیده همسر آزاری و عوامل ظهور این پدیده ...  بیشتر

مشارکت اجتماعی زنان (1 )

ژاله شادی طلب؛ افسانه کمالی

دوره 1، شماره 4 ، شهریور 1381

چکیده
  درجامعه شناسی نظریه واحدی که بتواند در توضیح وتبیین مشارکت اجتماعی زنان بویژه در کشورهای درحال توسعه بکار گزفته شود کمتر یافت می شود . بنابراین چارچوب مفهومی خاصی برای این پژوهش طراحی شد . این مقاله بخشی از یافته های پژوهشی را ارئه می کند که با هدف بررسی میزان و عوامل موثر بر مشارکت اجتماعی زنان در سطح شهر تهران انجام گرفته است . متغیر ...  بیشتر

بررسی نیازهای اجتماعی، فرهنگی و آموزشی دختران دانش‌آموز سراسر کشور

رحمت‏الله صدیق سروستانی؛ کرم حبیب¬پور گتابی

دوره 5، شماره 3 ، بهمن 1386

چکیده
  امروزه دختران نوجوان در جهانی پیچیده‏تر و چالش‏برانگیزتر از گذشته زندگی می‌کنند که همراه با تحول شرایط اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و جغرافیایی، نیازها و تمایلات اجتماعی آن‌ها نیز با توجه به آرزوهای نامحدود و توانایی‌های بالقوه‌ای که دارند، تنوع پذیرفته و پویایی بیشتری می‌یابند. هدف این مطالعه، شناخت نیازهای اجتماعی و فرهنگی و ...  بیشتر

رابطه میان گرایش دانشجویان دختر به مهاجرت خارج از کشور با ویژگی‌های فرهنگی آنان

مجید موحد؛ صغری نیازی

دوره 6، شماره 1 ، اردیبهشت 1387

چکیده
  این مطالعه با هدف بررسی رابطه میان ویژگی‌های فرهنگی-اجتماعی دانشجویان و گرایش به مهاجرت انجام شده است. در این مطالعه که به روش پیمایش صورت گرفته است؛ 508 نفر از دانشجویان دختر مقطع تحصیلات تکمیلی (کارشناسی‌ارشد و دکتری) در دو دانشگاه شیراز و فردوسی مشهد مورد بررسی قرار گرفتند. مبانی نظری مورد استفاده در این مطالعه نظریه سرمایه بومی ...  بیشتر

نگرشی نو به ادله ناظر به قضاوت زنان در فقه امامیه و رویه عملی حقوق موضوعه ایران

عباس کریمی؛ مصطفی مظفری

دوره 6، شماره 2 ، مرداد 1387

چکیده
  در حقوق اسلام و ایران در خصوص قضاوت زنان دو دیدگاه وجود دارد: گروهی مرد بودن را از شرایط قاضی بر شمرده و معتقدند زنان نمی‌توانند قاضی شوند، گروه دیگر نیز معتقدند که مرد بودن از شرایط قاضی نبوده و در این خصوص تفاوتی بین زن و مرد نمی‌باشد و هر دو می‌توانند در صورت احراز شرایط قضاوت به این سمت گمارده شوند. در این نوشتار به دلیل اهمیت موضوع ...  بیشتر

مطالعة تجربی اخلاق کار با تأکید بر جنسیت

غلامعباس توسلی؛ مریم نجار نهاوندی

دوره 6، شماره 3 ، آذر 1387

چکیده
  امروزه، محققان توسعه بر این باورند که از میان سرمایه‌های فیزیکی، تکنولوژیک و انسانی؛‌ متغیر اصلی و با اهمیت، سرمایه انسانی و بهره‌وری صحیح از آن است. توسعه و تکامل اقتصادی، جز از طریق رشد فرهنگی عوامل کار در محیط و سازمان‌های کار محقق نمی‌گردد. این‌چنین است که اخلاق کار در فرهنگ کار جامعه اهمیت یافته و متضمن توسعه و پیشرفت می‌شود. ...  بیشتر