پول زنانه و تداوم حیات خانواده: پژوهشی بر خانواده‌های تهرانی

نوع مقاله: پژوهشی- کاربردی

نویسندگان

1 دانشیار جامعه‏ شناسی دانشکدۀ علوم انسانی دانشگاه آزاد اسلامی واحد گرمسار

2 کارشناس ارشد جامعه‌شناسی از دانشگاه علوم و تحقیقات تهران

چکیده

این پژوهش در پی بررسی تأثیر افزایش پول در دسترس زنان و نقش آن در پایداری خانواده است. برای این منظور از روش ترکیبی (مرکب از مطالعۀ میدانی و پیمایش) استفاده شد. ابزار گردآوری اطلاعات مصاحبۀ نیمه‌ساخت‌یافته در بخش مطالعۀ میدانی و پرسش‌نامه در پیمایش است. یافته‏ها نشان می‌دهد که درآمد زن می‏تواند بر نقش سنتی مرد به‌مثابۀ نان‏آور تأثیرگذار باشد. ناتوانایی مرد در اجرای نقش نان‌آوری موجب چالش در خانواده می‌شود، زیرا زنان و مردان مشارکت‏کننده در پژوهش آن را وظیفه‏ای مردانه تلقی می‏کنند. ایفا‌نکردن این نقش از سوی مرد در سال‏های اول ازدواج ممکن است موجب ظهور اندیشۀ جدایی و در مواردی جدایی شود. با افزایش سن ازدواج و گسترش تعامل اقتصادی زوجین و نیل خانواده به نوعی تعادل اقتصادی، تمایل به جدایی در زنان، حتی با وجود پاره‏ای مشکلات مالی، کاهش می‏یابد، زیرا زنان مایل به حفظ تعادل اقتصادی و بهره‌بردن از آن‌اند. از‌این‏رو، پول به‌مثابۀ کاتالیزور تأثیری دوگانه در تمایل به جدایی نزد زنان دارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Feminine money and sustaining family life: A study on families in Tehran

نویسندگان [English]

  • Soheila Alirezanejad 1
  • Elahe Khakpour Marvasti 2
1 Associate Professor of Sociology, Faculty of Humanity, Islamic Azad University, Garmsar
2 MA in Sociology, Islamic Azad University, Science and Research Branch, Tehran
چکیده [English]

This research aims to analyze the effect of money and its dual function on the continuity of a family. In this regard, mixed method (field research and survey) is designed. The data were collected through semi-structured interview and questionnaire. The findings reveal that based on a traditional role men are bread winners of the family. Women’s ability of making money may bring a new financial challenge for men’s traditional role as breadwinners of family; which can create sort of new marital economic relations in the family. However, when this role is disturbed by women, some serious challenges happen in family’s life. This condition, particularly in the early years of marriage when the wife is young, results in emergence of the idea of separation. However, feminine money creates some experience of co-breadwinning for family which may create a new balance between spouses. As the age of marriage increases, this balance may prevent marital separation. Then, as sort of catalyst, feminine money plays a dual role in separation between spouses.

کلیدواژه‌ها [English]

  • family
  • Women
  • the dual function of money
  • separation
[1] بهنام ، جمشید (1392). تحولات خانواده: پویایی خانواده در حوزه‏های فرهنگی گوناگون، محمد جعفر پوینده ، تهران: ماهی، چ 3.
[2] تافلر، آلوین (1374). شوک آینده، ترجمۀ حشمت‌الله کامرانی، چ 2، تهران: سیمرغ.
[3] خاکپور، سحر (1392). «جنسیت و تصمیم‏گیری دربارة هزینه‌کردن پول (تصمیم‏گیری‏های اقتصادی) در خانواده»، سمنان 1392، دانشگاه آزاد واحد گرمسار.
[4] سرایی، حسن (1391). مقدمه‏ای بر نمونه‏گیری در تحقیق، تهران: سمت، چ 8.
[5] علیرضانژاد، سهیلا؛ حائری، شهلا (١٣٩٠). پول، «جنسیت توسعه (مطالعۀ موردی صندوق اعتبارات خرد زنبورداران رامه)»، برنامه‏ریزی رفاه و توسعۀ اجتماعی، ش 7.
[6] علیرضانژاد، سهیلا؛ خاکپور، سحر؛ فتحی، سروش (1393). «سرمایۀ اقتصادی و جنسیت در خانواده (مطالعه‏ای بر کنترل منابع مالی در خانواده‏های شهر تهران)»، فصل‌نامۀ برنامه‏ریزی رفاه و توسعۀ اجتماعی، ش 21، زمستان، ص 157ـ190.
[7] کوزر، آلفرد لوئیس (1390). زندگی و اندیشۀ بزرگان جامعه‌شناسی، ترجمۀ محسن ثلاثی، تهران: نشر علمی، چ 17.
[8] گیدنز، آنتونی (1381). جامعه‏شناسی، ترجمۀ منوچهر صبوری، تهران: نشر نی، چ 8.
[9] گیدنز، آنتونی؛ بردسال، کارن (1391). جامعه‏شناسی، ترجمۀ حسن چاوشیان، تهران: نشر نی.
[10] مرکز آمار ایران (1392). سال‌نامۀ آماری تهران: مرکز آمار ایران.
[11] واندنبرگ، فردریک (1386). جامعه‌شناسی جرج زیمل، ترجمۀ عبدالحسین نیک‌گهر، تهران: توتیا.
[12] صفائی‌راد، سوری؛ وارسته‌فر، افسانه (1390). «رابطۀ بین تعارض‌‍‏های زناشویی یا طلاق عاطفی زنان مراجعه‌کننده به دادگاه‏های شرق تهران»، پژوهش اجتماعی، دورۀ 6، ش20.
[13] هولمز، ماری (1389). جنسیت و زندگی روزمره،‌ ترجمۀ محمد‌مهدی لبیبی، تهران: نقد افکار.
[14] Alirezanejad, Soheila (2014-2015). “Visible and Invisible Money: Different Opportunities for Rural Women in Iran”. Gender Perspectives in Case Studies Across Continents: Volume 2. Global Network of Unesco Chairs on Gender
[15] Almosaed, Nora F (2008). Money and Power in Saudi Family, Assistant Professor of Sociology Faculty of Arts and Humanities King Abdulaziz University, Jeddah, Saudi Arabia.
[16] Bachmann, L(2011). “Money of her: women’s struggle for emancipation through their dealings with money”, Jornal of Comparative Research in Anthropogy and Sociology, Volume 2, Number 1.
[17] Vogler, Carlolyn, Clare Lyonette and Richard D. Wiggins (2007). Money, Power and Spending Decisions in Intimate Relationships, black well/ journals/ sore. V56-il/Sore 719.
[18] Zelizer, Vioviana (2008). “The Social Meaning of Money”, The American Journal of Sociology, Vol. 95.