نقش هویت، کلیشه‌های جنسیتی و خودکارآمدی بر مشارکت زنان روستایی در فعالیت‌های اقتصادی، اجتماعی و سیاسی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان

2 دانشجوی کارشناسی ارشد توسعۀ روستایی، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان

3 استادیار، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان

چکیده

هدف این مطالعه بررسی عوامل مؤثر بر مشارکت زنان روستایی در فرایند توسعه (اجتماعی، اقتصادی و سیاسی) در مناطق روستایی شهرستان لیکک، استان کهگیلویه و بویراحمد است. جامعة هدف این مطالعه شامل زنان روستایی فعال 15 تا 64 سال شهرستان لیکک است که براساس جدول کرجسی و مورگان، حجم نمونة 300 نفر تعیین و با استفاده از روش نمونه‏گیری تصادفی انتخاب شده‌اند. ابزار گردآوری‏ داده‏ها پرسش‏نامه‏ای است که روایی صوری آن از سوی گروهی از متخصصان تأیید شد و پایایی آن نیز با انجام مطالعة راهنما و محاسبة ضریب آلفای کرونباخ (73/0 تا 94/0) به‌دست آمد. نتایج مطالعه نشان‌دهندة میانگین بالای مشارکت زنان روستایی مطالعه‌شده در فعالیت‏های اجتماعی، اقتصادی و سیاسی در جامعة روستایی است. همچنین، یافته‏ها نشان داد همبستگی منفی بین مشارکت اقتصادی، مشارکت سیاسی و مشارکت اجتماعی و برخی از متغیرهای کلیدی نظیر کلیشة جنسیتی، هویت کشاورز و هویت خانه‏داری وجود دارد. نتایج حاصل از تحلیل مدل‏سازی معادلات ساختاری نشان داد که خودکارآمدی و هویت خانه‏داری بر نیت مشارکت تأثیر مثبت دارد. علاوه بر این، کلیشة جنسیتی تأثیر منفی بر مشارکت اجتماعی، اقتصادی و سیاسی داشته است. در مدل نهایی، 85 درصد از واریانس در مشارکت اقتصادی، 77 درصد در مشارکت اجتماعی و 69 درصد در مشارکت سیاسی از سوی متغیرهای مستقل پژوهش تبیین می‏شود. براساس نتایج به‌دست‌آمده ارزش‏بخشی به فعالیت‏های زنان خانه‏دار در جامعه و رسانه‏ها و ایجاد حقوق مادی و معنوی برای این فعالیت‏ها پیشنهاد می‏شود. افزون بر آن، برگزاری گردهمایی زنان خانه‏دار با زنان فعال و موفق می‏تواند خودکارآمدی زنان را افزایش دهد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Role of Identity, Gender Stereotype and Self-efficacy on Rural Women’s Participation in Social, Economic and Political Activities

نویسندگان [English]

  • Masoud Yazdanpanah 1
  • Kazhal Khedri 2
  • Masoumeh Forouzani 3
  • Masoud Baradaran 1
1 Associate Professor, Department of Agricultural Extension and Education, Agricultural Sciences and Natural Resources University of Khuzestan
2 MSc. Student in Rural Development, Department of Agricultural Extension and Education, Agricultural Sciences and Natural Resources University of Khuzestan
3 Assistant Professor, Department of Agricultural Extension and Education, Agricultural Sciences and Natural Resources University of Khuzestan
چکیده [English]

The aim of this study was to investigate the factors influencing women’s participation in social, economic, and political activities in rural areas of Likak city. Target population of this study is active rural women of 15 to 64 years old in Likak city. Based on Morgan table, 300 women were selected as sample using a random sampling method. We have used a questionnaire as data collection instrument which its validity was confirmed by a group of experts and its reliability was evaluated by Cronbach alpha coefficients (0.73-0.94). The results of this study have indicated the high mean of women’s participation in social, economic and political activities in the rural society. Moreover, the results have also revealed that there is negative correlation between economic, political and social participations and a number of key variables such as gender stereotype, farmer identity and housewife identity. The results of structural equation modeling analysis have showed that self-efficacy and housewife identity have positive effect on participation intention. In addition, gender stereotype has negative effect on social, economic and political participations. The model explained 85% of the variance in economical participation, 77% of that in social participation, and 69% in political participation. Therefore, it is recommended to give value to the activities of housewives in society and media and to create material and moral rights for these activities. Holding the meeting of housewives with active and successful women can increase women's self-efficacy.

کلیدواژه‌ها [English]

  • rural women
  • participation intention
  • gender stereotype
  • Self-Efficacy
  • Identity

[۱] احمدپور، امیر؛ علیزاده، مستانه؛ مومنی هلالی، هادی (1393). «شناسایی عوامل مؤثر بر مشارکت زنان روستایی در برنامه‌های آموزشی‌ـ ترویجی مراکز خدمات جهاد کشاورزی»، پژوهش و برنامه‌ریزی روستایی، س 3، ش 8، ص 37ـ49.

[۲] احمدی، اصغر؛ توکلی، محمود (1388). «بررسی میزان مشارکت اجتماعی شهروندان در ادارة بهینة امور شهری»، جامعه‌شناسی مسائل اجتماعی ایران (تحقیقات علوم اجتماعی ایران)، س اول، بهار، ش 2، ص 73ـ90.

[۳] زیبایی‏نژاد، محمدرضا (1388). «هویت و نقش‏های جنسیتی»، مجموعه مقالات دفتر مطالعات و تحقیقات و مرکز امور زنان و خانوادة ریاست جمهوری، ص26 و27.

[۴] شهرام‏نیا، امیر‌مسعود؛ ابراهیمی‏‏پور، حوا؛ محمود اوغلی، رضا؛ ملکان، مجید (1394). «سنجش تأثیر شبکه‏های اجتماعی بر مشارکت سیاسی، مطالعة موردی: دانشجویان مازندران»، فصل‏نامة جامعه‏شناسی کاربردی، س 28، ش 65، ش اول، ص 32.

‏[۵] صفری‏شالی‏، رضا. (1378). «عوامل فرهنگی و اجتماعی مرتبط با میزان مشارکت زنان روستایی در امور و مسائل خانوادگی و اجتماعی»، پژوهش زنان، دورة 6، ش اول، ص 137ـ159.

[6] Ajzen, I. (1991). "The theory of planned behavior". Organizational Behavior and Human Decision Processes, 80, PP 179-21 1.

[7] Akpinar, N., Talay, I., Ceylan, C., & Gündüz, S. (2005). "Rural women and agrotourism in the context of sustainable rural development: A case study from Turkey". Environment, Development and Sustainability, 6(4), PP 473-486.‏

[8] Al-Othman, H. M. (2011). "Attitudes toward women’s participation in public life in the United Arab Emirates". Journal of International Women's Studies12(3), PP 234-246.

[9] Bandura, A. (1986). Social foundations of thought and action: A social cognitive theory. Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall.

[10] Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. New York, NY: W. H. Freeman.

[11] Bock, B. B., & Derkzen, P. (2007). "Barriers to women's participation in rural policy making". In Gender regimes, citizen participation and rural restructuring (pp. 263-281). Emerald Group Publishing Limited.

[12] Collins, Randall .(1993). Conflict Sociology; Toward an Explanatory Science, New York Academic.

[13] Delli, Carpini MX, Cook FL and Jacobs LR (2004) "Public deliberation, discursive participation, and citizen engagement: A review of the empirical literature". Annual Review of Political Science 7: PP 315–344

[14] Feltz, D. L. (2007). "Self-confidence and sports performance". studies33(41), PP 50-66.

Gender Equality Commission of the Council of Europe (2015). Gender Equality Glossary. Available athttps://www.coe.int/en/web/genderequality

[15] Gupta, V. K., Turban, D. B., & Bhawe, N. M. (2008). "The effect of gender stereotype activation on entrepreneurial intentions". Journal of Applied Psychology93(5), 1053.

[16] Gupta, V. K., Turban, D., Wasti, S. A., & Sikdar, A. (2005). "Entrepreneurship and stereotypes: Are entrepreneurs from Mars or from Venus? ". In K. M. Weaver (Ed.), Academy of Management Best Paper Proceedings[CD ROM]. Honolulu, HI: Academy of Management.

[17] Hogg, M. A., Terry, D. J., & White, K. M. (1995). "A tale of two theories: A critical comparison of identity theory with social identity theory". Social psychology quarterly, PP 255-269.

[18] Kelly, C., & Breinlinger, S. (1995). "Attitudes, intentions, and behavior: A study of women's participation in collective action". Journal of Applied Social Psychology25(16), PP 1430-1445.

[19] Khan, M. R., & Ara, F. (2006). "Women, participation and empowerment in local government: Bangladesh union Parishad perspective". Asian Affairs29(1), PP 73-92.

[20] Klandermans, B., Sabucedo, J. M., Rodriguez, M., & De Weerd, M. (2002). "Identity processes in collective action participation: Farmers' identity and farmers' protest in the Netherlands and Spain". Political Psychology23(2), PP 235-251.

[21] Kongolo, M., & Bamgose, O. O. (2002). "Participation of rural women in development: A case study of Tsheseng, Thintwa, and Makhalaneng villages, South Africa". Journal of International Women's Studies4(1), PP 79-92.

[22] Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). "Determining sample size for research activities". Educational and psychological measurement30(3), PP 607-610.        

[23] Mofoluwawo, E. O. (2014). "Social, Cultural and Economic Discrimination to Women Participation in African Politics: The Case of Nigeria". International Journal of Learning and Development, 4(1), PP 169-175.‏

[24] Piškur, B., Daniëls, R., Jongmans, M. J., Ketelaar, M., Smeets, R. J., Norton, M., & Beurskens, A. J. (2014). "Participation and social participation: are they distinct concepts? ". Clinical Rehabilitation28(3), PP 211-220.

[25] Rise, J., Sheeran, P., & Hukkelberg, S. (2010). "The Role of Self‐identity in the Theory of Planned Behavior: A Meta‐Analysis". Journal of Applied Social Psychology, 40(5), PP 1085-1105.

[26] Rodrigues, J.C. 2011. The Role of Social Identity in Organic Food Purchasing. A Dissertation Presented to the Graduate School of the University of Florida.

[27] Shortall, S. (2008). "Are rural development programmes socially inclusive? Social inclusion, civic engagement, participation, and social capital: Exploring the differences". Journal of Rural Studies24(4), PP 450-457.

[28] Sparks, P., & Shepherd, R. (1992). "Self-Identity and the Theory of Planned Behavior: Assesing the Role of Identification with" Green Consumerism". Social Psychology Quarterly, PP 388-399.

[29] Stets, J. E., & Burke, P. J. (2000). "Identity theory and social identity theory". Social psychology quarterly, PP 224-237.

[30] Stets, J.E., Burke, P.J. (2003). A sociological approach to self and identity. In: Leary, M.R., Tangney, J.P. (Eds.), Handbook of Self and Identity. The Guildford Press, USA, PP 128–152.

[31] Stryker, S., Burke, P.J. 2000. The past, present, and future of an identity theory. Social Psychology Quarterly 63, PP 284–297.

[32] Sulemana, I., & James, H. S. (2014). "Farmer identity, ethical attitudes and environmental practices". Ecological Economics, 98, PP 49-61.

[33] Tanwir, M., & Safdar, T. (2013). "The rural woman's constraints to participation in rural organizations". Journal of International Women's Studies14(3), 210.

[34] Terry, D. J., Hogg, M. A., & White, K. M. (1999). "The theory of planned behaviour: self‐identity, social identity and group norms". British Journal of Social Psychology, 38(3), PP 225-244.

[35] Vaarst, M., & Alroe, H. F. (2012). "Concepts of animal health and welfare in organic livestock systems". Journal of agricultural and environmental ethics, 25(3), PP 333-347.

[36] Vesala, H.T., Vesala, K.M. (2010). "Entrepreneurs and producers: identities of Finnish farmers in 2001 and 2006. " J. Rural Stud. 26 (1), PP 21-30.

[37] Whitmarsh, L., O’Neill, S. (2010). "Green identity, green living? The role of proenvironmental self-identity in determining consistency across diverse proenvironmental behaviours". Journal of Environmental Psychology 30, PP 305– 314.