جامعه شناسی
اشتغال فرساینده/ التیام‌بخش: مطالعه‌ای کیفی درباره چالش‌های کاریابی مددجویان زن کمیته امداد امام خمینی در شهر مشهد

احمدرضا اصغرپور ماسوله؛ فریبا فیروزی؛ غلامرضا صدیق اورعی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 07 خرداد 1401

http://dx.doi.org/10.22059/jwdp.2022.339283.1008167

چکیده
  فرایند شغل‌یابی و نگهداشت موقعیت شغلی متاثر از عناصر متعدد از جمله جنس است. زنان و به‌ویژه زنانی که سرپرست خانواده هستند با دغدغه‌های فراوان در فرایند جستجو و حفظ موقعیت شغلی مواجه هستند. این پژوهش که نمونه‌های آن زنان سرپرست خانوار مددجوی کمیته امداد هستند تلاش نموده است تا با بهره‌مندی از روش نظریه زمینه‌ای ادراکی از فرایند ...  بیشتر

جامعه شناسی
مطالعه جامعه‌شناختی خشونت خانگی علیه زنان ‏(مورد مطالعه: شهر ایلام)‏

علی فیض اللهی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 31 خرداد 1401

http://dx.doi.org/10.22059/jwdp.2022.341883.1008200

چکیده
  خشونت خانگی در تمامی جوامع، در تمامی گروه‌ها و طبقات اجتماعی مشاهده می‌شود و گزارش‌های متعددی بر مسئله بودن آن در ایران صحه ‏گذاشته‌اند. لذا هدف این پژوهش، شناخت نحوه‌ی درک زنان از شرایط، زمینه‌ها و پیامدهای خشونت خانگی در زندگی آنان است. این پژوهش از ‏نوع کیفی و مبتنی بر روش نظریه‌ی زمینه‌ای است. پاسخگویان از طریق روش نمونه‌گیری ...  بیشتر

جامعه شناسی
دگرگونی شیوه های صمیمیت: تحلیل تطبیقی صمیمیت زناشویی در میان سه نسل از زنان تبریزی

عباس لطفی زاده؛ محمدجواد زاهدی مازندرانی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 05 تیر 1401

http://dx.doi.org/10.22059/jwdp.2022.341576.1008195

چکیده
  در مقالة حاضر، تجربه‌های صمیمی سه نسل از زنان تبریزی در ارتباط با شرایط اجتماعی دوران جوانی‌شان مورد بررسی قرار گرفته است. با توجه به دگرگونی‌های اخیر در روابط اجتماعی و صمیمی جامعة ایرانی، مقالة حاضر قصد دارد ابعاد جدیدی از صمیمیت زناشویی را برجسته کرده و مورد تحلیل قرار دهد. روش تحقیق از نوع کیفی بوده، برای جمع‌آوری اطلاعات از ...  بیشتر

جامعه شناسی
برساخت جنسیت در فضای کسب و کار (واکاوی تجارب دانش آموختگان شاغل در شهر تهران)

فاطمه منصوریان راوندی؛ نرگس نیکخواه قمصری؛ محمد گنجی؛ سوسن باستانی

دوره 20، شماره 2 ، تیر 1401، ، صفحه 207-183

http://dx.doi.org/10.22059/jwdp.2022.326861.1008047

چکیده
  هدف اصلی این پژوهش بررسی و طرح نظرات زنان و مردان دانش‌آموختۀ شاغل و چگونگی برساخت جنسیت در فضای کسب‌وکار است. این پژوهش ضمن اجتناب از نگاه تک‌بعدی و جزیره‌ای در تحلیل موضوع اشتغال و جنسیت، از روش نظریۀ داده‌محور استفاده نموده است. داده‌های کیفی با کمک ابزار مصاحبۀ نیمه‌ساخت‌یافته و با روش نمونه‌گیری هدفمند از 22 نفر از زنان و ...  بیشتر

جامعه شناسی
سیر تاریخی اشتغال زنان در بستر گفتمان‌های قبل و بعد از انقلاب اسلامی

فاطمه غنی پور خندابی؛ محمد حسین اسدی داود آبادی؛ امید علی احمدی؛ علی روشنایی

دوره 20، شماره 1 ، فروردین 1401، ، صفحه 23-44

http://dx.doi.org/10.22059/jwdp.2021.326683.1008045

چکیده
  کار و اشتغال به‌عنوان شالودۀ تأمین درآمد و مایحتاج روزمره و بستر بروز خلاقیت‌ها و توانمندی‌های انسانی در طول تاریخ، فارغ از تأثیرات جنسیتی، سنی و طبقاتی نبوده است. محدودۀ نفوذ این متغیرهای اجتماعی را گفتمان غالب بر هر دوره، طی فرایند تاریخی و درون بافت اجتماعی- فرهنگی خاصی از طریق اعمال قدرت‌های موجود اجتماعی مشخص می‌کند. پژوهش ...  بیشتر

جامعه شناسی
بررسی چگونگی تجدید نظر در قانون «کشف حجاب» در مقطع 1320ـ1322 با تکیه بر مقاومت ‏های فردی و نهادی

قاسم زائری؛ فاطمه یوسفی‌نژاد

دوره 17، شماره 2 ، تیر 1398، ، صفحه 173-192

http://dx.doi.org/10.22059/jwdp.2019.286142.1007691

چکیده
  سیاست «کشف حجاب» اجباری از دی 1314 به‌منزلة سیاست رسمی حکومت پهلوی اول به اجرا درآمد و براساس آن، با اعمال قدرت شهربانی، زنان به بی‏حجابی ملزم شدند. در شهریور 1322، در دورة پهلوی دوم، دولت به حذف قید «اجباری» در این سیاست حکم داد. این مقاله به بررسی مقاومت عاملان اجتماعی، به‌ویژه عاملیت زنانه، در مقابل اجرای این قانون اختصاص ...  بیشتر

جامعه شناسی
روایت زنان متأهل شهر کرمانشاه از تداوم زندگی زناشویی

احمد غیاثوند؛ سیده سارا اسدی

دوره 17، شماره 2 ، تیر 1398، ، صفحه 193-221

http://dx.doi.org/10.22059/jwdp.2019.274140.1007574

چکیده
  هدف پژوهش حاضر بررسی تجارب زیستة زندگی مشترک زنان ساکن شهر کرمانشاه است که حداقل یک دهه از زندگی مشترک آن‏ها گذشته و تمایلی به جدایی ندارند. روش پژوهش تحلیل روایت و شیوة نمونه‏گیری هدفمند است و در‌نهایت با 20 نفر مصاحبه به عمل آمد. نتایج حاصل از تجربة تداوم زندگی در قالب پنج مرحله نشان می‏دهد که خانواده‏ها با علاقة بیشتر و حتی ...  بیشتر

جامعه شناسی
برساخت معنایی تأخیر سن ازدواج بر اساس نظریه زمینه‌ای (مطالعه موردی دانشجویان دختر شهر مشهد)

شهلا باقری؛ جواد مداحی؛ طاهره لطفی خاچکی

دوره 17، شماره 1 ، فروردین 1398، ، صفحه 43-69

http://dx.doi.org/10.22059/jwdp.2019.262156.1007456

چکیده
  تجرد، بالا رفتن سن ازدواج و خیل عظیم دختران مجرد بالای 30 سال، آمار بالای تحصیل‌کرده‏های مجرد و گفتمان عمومی جامعه در رابطه با کاهش شدید ازدواج به نظر می‏رسد پژوهش‌گران و اندیشمندان را مجاب کرده باشد تا این موضوع را مسئله‏ای اجتماعی بدانند. هدف پژوهش حاضر کشف معنا و علت‏های بالا‌رفتن سن و تأخیر ازدواج در میان دختران است. در ...  بیشتر

جامعه شناسی
ارائه مدل رفتار منحرفانه جنسی نوجوانان دختر: تاملی بر رویکرد زمینه‌ای

نفیسه فقیهی مقدس؛ فهیمه مومنی راد؛ سعید شریفی

دوره 17، شماره 1 ، فروردین 1398، ، صفحه 71-95

http://dx.doi.org/10.22059/jwdp.2019.276379.1007594

چکیده
  نوجوانی از مراحل مهم رشد و تکامل انسان است که ویژگی‌های رشدی آن می‌تواند زمینه‌ساز بروز انواع انحرافات و اختلالات شود. دختران به دلیل ویژگی‌های جسمی و روانی خاص خود زودتر از پسران وارد مرحلة رشد جسمی و جنسی می‌شوند و مشکلات آن‌ها در ابعاد بهداشتی، روانی و اجتماعی به دلایل تفاوت‌های فیزیولوژیک، نقش‌های اجتماعی و سنت‌های حاکم ...  بیشتر

جامعه شناسی
رابطۀ مصرف‌گرایی و نگاه کالایی به انسان با سیالیت عشق در زندگی زناشویی

منصوره زارعان؛ ام‌البنین چابکی

دوره 16، شماره 4 ، دی 1397، ، صفحه 483-498

http://dx.doi.org/10.22059/jwdp.2019.265229.1007486

چکیده
  مصرف‏گرایی یکی از شاخصه‏های دنیای مدرن است که به مصارف کالایی اکتفا نکرده و به ارتباطات و حتی ارتباط عاطفی زوجین نیز سرایت کرده است. هدف این مقاله بررسی رابطۀ فرهنگ مصرف‏گرایی‏ کالایی بر مصرف‏گرایی‏ ارتباطی زوجین یا سیالیت عشق است. این نوشته از نوع توصیفی‌ـ تبیینی است. روش این بررسی پیمایش و جامعة آماری شامل همة زنان و مردان ...  بیشتر

جامعه شناسی
تقاطع جنسیت و خانواده؛ فهم زنانه از ازدواج و زندگی خانوادگی

وحید قاسمی؛ سمیه عرب‌خراسانی؛ علی ربانی خوراسگانی

دوره 16، شماره 4 ، دی 1397، ، صفحه 499-524

http://dx.doi.org/10.22059/jwdp.2019.260472.1007444

چکیده
  بررسی رابطة میان جنسیت و نهاد خانواده، معنای زنانه از ازدواج و زندگی خانوادگی، در وضعیت تحولات حاضر، که با ازهم‏گسست فزایندة زندگی‏های تأهلی همراه است، بیانگر آن است که زنان در حال تجربة خروج از سایه و کشف هویتی جدید از خودند. مطالعة حاضر با مشارکت 28 نفر از زنان ‏تهرانی باسابقة حداقل یک‏بار ازدواج و جدایی با استفاده از روش داده‏بنیاد ...  بیشتر

جامعه شناسی
عصر تصویر بی حجابی و بی حجابی اجباری بررسی وضعیت تصویر بی حجابی در دورۀ پهلوی دوم

محمدرضا قائمی نیک؛ طیبه نجفی

دوره 16، شماره 3 ، مهر 1397، ، صفحه 339-358

http://dx.doi.org/10.22059/jwdp.2018.262289.1007458

چکیده
  دربارۀ مواجهۀ جامعۀ ایران با پدیدۀ حجاب (به‌خصوص حجاب زنانه)، دو دیدگاه به‌ظاهر متفاوت وجود دارد؛ اول مقاومت مردم در برابر بی‏حجابی اجباری (کشف حجاب) در دورۀ رضاخان پهلوی و دوم مطابق با برخی از دیدگاه‌ها، واکنش به حجاب اجباری یا قانون حجاب در دورۀ جمهوری اسلامی. در دورۀ اول، در ذیل سیاست‏های «تجدد آمرانۀ» غربی، بی‏حجابی ...  بیشتر

جامعه شناسی
سناریوهای پیش روی حضور زنان ایرانی در عرصۀ سیاست 1396ـ1406 یک بررسی آینده‌پژوهانه

فرهاد درویشی سه‌تلانی؛ زهره همتی

دوره 16، شماره 3 ، مهر 1397، ، صفحه 379-396

http://dx.doi.org/10.22059/jwdp.2018.250405.1007362

چکیده
  مشارکت و فعالیت سیاسی زنان در تاریخ سیاسی ایران به شیوه‌های مختلف انجام پذیرفته است؛ موضوعی که نقشی درخور توجه در سیر تحولات تاریخی ایران داشته و بدیهی است در آیندة مشارکت سیاسی این کشور نیز تأثیرگذار خواهد بود. مقالة حاضر، که از نوع تحقیقات کاربردی است، با اتکا بر روشی توصیفی‌ـ پیمایشی در صدد است به این پرسش پاسخ گوید که روند حضور ...  بیشتر

جامعه شناسی
واکاوی دلالت‌های معنایی ازدواج نزد جوانان (مطالعۀ موردی: جوانان مجرد ساکن شهر تهران سال 1396)

ناهید حسینی؛ سید محمد سید میرزایی؛ باقر ساروخانی

دوره 16، شماره 2 ، تیر 1397، ، صفحه 243-270

http://dx.doi.org/10.22059/jwdp.2018.251394.1007374

چکیده
  کاهش ازدواج جوانان توجه اجتماعی را در سطوح خرد و کلان برانگیخته است. مقالة حاضر حاصل پژوهش با هدف شناخت دلالت‌های معنایی ازدواج و تصویر ذهنی جوانان و راهبرد آنان به ازدواج است. رویکرد پژوهش کیفی است و از روش پدیدارشناسی استفاده شده است. مشارکت‌کنندگان با نمونه‌گیری نظری و هدفمند به تعداد 28 نفر از جوانان مجرد در سن ازدواج از مناطق ...  بیشتر

جامعه شناسی
بررسی عوامل اجتماعی مؤثر بر همسرآزاری با تأکید بر نقش نظام مردسالاری در خانواده

منیژه نویدنیا؛ ابراهیم شاملو

دوره 16، شماره 1 ، فروردین 1397، ، صفحه 131-147

http://dx.doi.org/10.22059/jwdp.2018.238552.1007244

چکیده
  یکی از آسیب‌های اجتماعی که جامعه را تهدید می‏کند همسرآزاری است که خود را به اشکال مختلف در نهاد خانواده نشان می‏دهد. مقالة حاضر با هدف شناسایی ارتباط بین عوامل اجتماعی مؤثر بر همسرآزاری در سال 1395 نگاشته شده است. رابطۀ مذکور، با اتخاذ رویکرد توصیفی‌ـ تحلیلی و با استفاده از ابزار پرسش‌نامه مطالعه و با استفاده از نرم‌افزار SPSS تحلیل ...  بیشتر

جامعه شناسی
تجربۀ زیستۀ تک‏ فرزندان از تک‌فرزندی: مطالعۀ دختران بالای 18 سال

جواد شجاعی؛ بهجت یزدخواستی

دوره 15، شماره 4 ، دی 1396، ، صفحه 447-476

http://dx.doi.org/10.22059/jwdp.2017.238489.1007242

چکیده
  آمارها حاکی از کاهش میزان باروری به زیر سطح جایگزینی است. به‏‏موازات این روند کاهنده، شاهد افزایش نسبت خانواده‏های تک‏فرزند هستیم. این تغییر در ساختار خانواده و کاهش تعداد فرزند، تغییر در روابط درونی خانواده و شیوه زندگی تک‏فرزند را به­همراه دارد که ‏به‌منزلۀ پدیده‌ای اجتماعی باید دقیقاً مطالعه شود. مطالعات موجود بیشتر ...  بیشتر

جامعه شناسی
مطالعۀ جامعه‏ شناختی صنعت بدن: (مطالعۀ کیفی دلایل و پیامدهای جراحی‏ های زیبایی زنان ساکن شهر تهران 1395)

یسری محمودی؛ حسن محدثی گیلوایی

دوره 15، شماره 4 ، دی 1396، ، صفحه 523-547

http://dx.doi.org/10.22059/jwdp.2017.238833.1007247

چکیده
  هدف از پژوهش حاضر، بررسی و فهم جامعه‌شناسانۀ صنعت بدن و انجام‌دادن جراحی‏های زیبایی زنان است. پژوهش با رویکرد کیفی و روش گراندد‌تئوری انجام شده است. ابزار استفاده‌شده برای گردآوری داده‏ها، مصاحبة نیمه‌ساخت‌یافته بوده است. جهت انتخاب افراد مصاحبه‌شونده از روش نمونه‏گیری هدفمند و برای تشخیص تعداد افراد از نمونه‏گیری نظری ...  بیشتر

جامعه شناسی
پول زنانه و تداوم حیات خانواده: پژوهشی بر خانواده‌های تهرانی

سهیلا علیرضانژاد؛ الهه خاکپور مروستی

دوره 15، شماره 4 ، دی 1396، ، صفحه 549-567

http://dx.doi.org/10.22059/jwdp.2017.248309.1007334

چکیده
  این پژوهش در پی بررسی تأثیر افزایش پول در دسترس زنان و نقش آن در پایداری خانواده است. برای این منظور از روش ترکیبی (مرکب از مطالعۀ میدانی و پیمایش) استفاده شد. ابزار گردآوری اطلاعات مصاحبۀ نیمه‌ساخت‌یافته در بخش مطالعۀ میدانی و پرسش‌نامه در پیمایش است. یافته‏ها نشان می‌دهد که درآمد زن می‏تواند بر نقش سنتی مرد به‌مثابۀ نان‏آور ...  بیشتر

جامعه شناسی
مطالعۀ آسیب‌پذیری اجتماعی زنان سرپرست ‏خانوار و زنان دارای ‏سرپرست در منطقۀ سلطان ‏آباد شهر تهران

سعید خانی؛ فرشید خضری؛ کتایون یاری

دوره 15، شماره 4 ، دی 1396، ، صفحه 597-620

http://dx.doi.org/10.22059/jwdp.2017.233709.1007203

چکیده
  نرخ جمعیت زنان سرپرست خانوار در دهه‏های اخیر رشد گسترده‏ای داشته است. در کنار افزایش نرخ رشد جمعیت، این گروه تغییرات کیفی‌ـ مانند تغییر ترکیب سنی، تحصیلی، درآمدی و فقر اقتصادی‌ـ را نیز تجربه کرده‌اند که مسائل مبتلا به آنان را به‏مرور از یک پدیدۀ اجتماعی نسبتاً طبیعی به موضوع اجتماعی از جنس آسیب تبدیل کرده است. هدف این مقاله ...  بیشتر

جامعه شناسی
طرد اجتماعی در زندگی زنان فقیر شهری (مطالعۀ موردی: زنان فقیر شهری تحت پوشش کمیتۀ امداد شهرستان ارومیه)

محمدجواد زاهدی؛ پروانه دانش؛ فیروز راد؛ رضا مجرب قوشچی

دوره 15، شماره 3 ، مهر 1396، ، صفحه 291-310

http://dx.doi.org/10.22059/jwdp.2017.219352.1007081

چکیده
  شواهد موجود نشان می‌دهد زنان فقیر شهری به شکل‌های گوناگونی از طرد اجتماعی رنج می‌برند. این مقاله در سطح خُرد و زندگی روزمره به جست‌وجوی ریشه‌های طرد اجتماعی در زندگی آن‌ها پرداخته و سعی کرده است بعضی از ابعاد این مسئله را روشن کند. روش تحقیق کیفی است و داده‌های تحقیق از مصاحبه‌های عمیق با 32 زن تحت پوشش کمیتۀ امداد شهرستان ارومیه ...  بیشتر

جامعه شناسی
بازسازی معنایی تجربۀ زیستۀ دختران از تجرد

امید قادرزاده؛ فاطمه غلامی؛ الهه غلامی

دوره 15، شماره 3 ، مهر 1396، ، صفحه 403-426

http://dx.doi.org/10.22059/jwdp.2017.223685.1007116

چکیده
  دختران مجرد در زمرۀ گروه‏هایی محسوب می‏شوند که به دلیل جایگاه شکننده و آسیب‏پذیر در ساختارهای اجتماعی و اقتصادی در معرض طرد قرار دارند. هدف این پژوهش، بازسازی معنایی تجربۀ زیستۀ دختران از تجرد، کشف زمینه‏ها، پیامدها و نحوۀ مواجهۀ دختران با تجرد از طریق ادراک و معنای ذهنی دخترانی است که درگیر این فرایند شده‌اند. پژوهش حاضر ...  بیشتر

جامعه شناسی
تجربۀ زیستۀ زنان مطلقۀ شهر ساوه در حوزۀ روابط خانوادگی و اجتماعی

فریده خلج آبادی فراهانی؛ فاطمه تنها؛ فاطمه ابوترابی زارچی

دوره 15، شماره 2 ، تیر 1396، ، صفحه 223-240

http://dx.doi.org/10.22059/jwdp.2017.62355

چکیده
  امروزه، تعداد زنانی که همسران خود را بر اثر طلاق از دست داده‌‌اند رو به افزایش است. این زنان به دلیل فشارهای اقتصادی و اجتماعی معمولاً تغییراتی را در روابط خود تجربه می‏کنند. این تحقیق با هدف کشف تجربیات زیستة زنان زیر 35 سال مطلقه از تغییرات در روابط خانوادگی و اجتماعی پس از اطلاق در شهر ساوه انجام شد. مصاحبه‌شوندگان از نظر وضعیت ...  بیشتر

جامعه شناسی
شرایط و استراتژی‌های مصرف شیشه میان زنان معتاد (مطالعۀ موردی: شهر کرمان)

داریوش بوستانی؛ الهام کرمی زاده

دوره 15، شماره 1 ، فروردین 1396، ، صفحه 1-20

http://dx.doi.org/10.22059/jwdp.2017.61984

چکیده
  اعتیاد یکی از مسائل اجتماعی برجسته در ایران است که اغلب مسئله‏ای مردانه تلقی می‌شود. اما واقعیت این است که زنان نیز با این پدیده درگیرند. آنچه در حال حاضر با آن مواجهیم گرایش به سوء مصرف موادمخدر صنعتی در میان زنان است. با توجه به نقصان کارهای پژوهشی و به‌خصوص کارهای کیفی در این حوزه، پژوهش حاضر به بررسی شرایط (علّی، مداخله‏گر، ...  بیشتر

جامعه شناسی
عوامل زمینه‌ساز زیست‌جنسی زنان در باشگاه ‏ها و سالن ‏های ورزشی شهر اصفهان

سیدعلی هاشمیانفر؛ نفیسه چینی؛ مریم مکتوبیان

دوره 14، شماره 4 ، دی 1395، ، صفحه 397-430

http://dx.doi.org/10.22059/jwdp.2016.60962

چکیده
  با چرخش مفهومی غریزۀ جنسی به لذت جنسی شاهد غلبۀ گفتمان‏های‏ جنسی به حوزه‏های اجتماعی و درنوردیده‌شدن مرز میان فضاهای خصوصی و عمومی هستیم. یکی از نمودهای ورود گفتمان‏های جنسی به فضاهای عمومی را می‏توان در میدان بررسی‌شدۀ پژوهش حاضر، یعنی در باشگاه‏های ورزشی، مشاهده کرد. پژوهش حاضر با هدف شناخت عوامل زمینه‌ساز زیست‌جنسی ...  بیشتر

جامعه شناسی
آسیب‌شناسی تعاملات اجتماعی زنان سرپرست خانوار (مطالعه کیفی شهرستان شاهین‌شهر)

حسین افراسیابی؛ ساناز جهانگیری

دوره 14، شماره 4 ، دی 1395، ، صفحه 431-450

http://dx.doi.org/10.22059/jwdp.2016.60963

چکیده
  پژوهش حاضر با هدف شناخت آسیب‏های تعاملات اجتماعی زنان سرپرست خانوار شاهین‏شهر در رویکرد کیفی و با روش نظریۀ زمینه‏ای انجام شده است. به این منظور، با 35 نفر از زنان سرپرست خانوار مصاحبه‏های نیمه‏ساختاریافته و عمیق انجام شد که برای گزینش آن‏ها روش نمونه‏گیری هدف‌مند و نظری به کار گرفته شد. داده‏های حاصل از مصاحبه با روش ...  بیشتر